Europa loopt voor

Europa is hard bezig met zijn project om de klimaatramp af te wenden (het “Fit for 55”-pakket). Het begint erop te lijken dat zelfs de enorme stoorzender die de oorlog in de Oekraïne vormt geen blijvende invloed zal hebben op de koers van dit gigantische en zeer complexe project. Het is relevant om de concreetheid en de consistentie van het klimaatbeleid van de EU te leggen naast het beleid en/of de beloftes die zijn gedaan door de VS, China en India. Het gaat met die drie immers om het machtigste land ter wereld (VS) met de meeste hefbomen om andere landen onder druk te zetten en de twee landen met de grootste bevolkingsomvang (China, India). De concrete plannen van de Europese Unie steken gunstig af tegen het glibberige nietsdoen van India, de nog niet duidelijke koers van Peking en tegen de plannen van de Amerikaanse regering. Het is onzeker of die Amerikaanse voornemens standhouden tegen een eventuele republikeinse verkiezingsoverwinning in 2024. Dat is pijnlijk want voor het klimaat zal doorslaggevend zijn wat de drie reuzen gaan doen.

Groen Links heeft op het politieke speelveld het centrale thema van de komende dertig jaar bezet: het Nederlandse aandeel leveren in de Europese en wereldwijde poging om een fatale klimaatramp te voorkomen. Een stap in de verkeerde richting is exclusief samenwerken of zelfs fuseren met de Partij van de Arbeid. De politieke constellatie in Nederland vraagt om een partij die een rigoureus klimaatbeleid combineert met een visie op hoe de lasten daarvan verdeeld worden binnen een gezonde economie. De luidruchtige discussie binnen de PvdA sinds gisteren (12/04), laat nog eens zien dat dit met de PvdA niet gaat lukken. Kijk naar Duitsland: hoe integratie van klimaat en economie moet.

De beelden uit de Oekraïne branden op het netvlies. Het duurt even voordat we helder kunnen nadenken over wat hier gebeurt. Bij nader inzien wijkt de werkelijkheid in elk geval af van het simpele, gangbare verhaal: Poetin (the beast) bevecht het lelieblanke Westen (the beauty).

De verschrikkelijke beelden uit de Oekraïne wekken heftige emoties bij ons op. Zij stemmen met wat vertraging ook tot nadenken. In dit artikel doe ik een poging tot dat laatste. Aanleiding zijn voor mij niet alleen die beelden maar ook een artikel uit Foreign Affairs dat mij door iemand werd toegestuurd.

Macron blijft fascineren. Vorige week begon het met een reeks telefoontjes vanuit Parijs in verband met de Oekraïne kwestie: met Scholz, Navo-baas Stoltenberg, Biden. En uiteraard met Poetin, al op 4 februari (“wij, Rusland, plannen geen invasie”). Een paar telefoontjes, dat klinkt simpel maar ik denk dat voor elk van deze heren het Oekraïne ‘beeld’ zo ongeveer iedere drie dagen verandert: “Meneer de president, er zijn nu ook dertigduizend groene mannetjes gespot aan de Wit-Russisch-Oekraïense grens.” Zo’n serie telefoontjes vindt plaats op woelig water bij voortdurend draaiende wind. Het ging allemaal om de militaire ontwikkelingen aan grens van de Oekraïne. Maar de daaropvolgende reis van Macron illustreert dat er meer aan de hand is.