Frankrijks nieuwe verhaal. Intussen op het Binnenhof is Europa ver weg.

Een week na de overwinning van Emmanuel Macron komen twee gerenomeerde Franse hoogleraren met het volgende verhaal.

  1. Het geklaag over het ‘democratisch tekort’ van Europa is terecht. Vroeger kon namelijk een regering een tijdelijke inzinking van zijn nationale economie compenseren door een stimulerend beleid. In de Europese binnenmarkt niet meer: als Duitse machines goedkoper worden, moeten in Frankrijk de lonen omlaag. Waarna Duitse lonen ook iets omlaag gaan, enzovoort. Een concurrerende race naar de bodem dus.
  2. De overheid op Europees niveau staat machteloos, zeggen Michel Aglietta en Nicholas Leron: ziedaar het democratisch tekort. Er ligt altijd wel een lidstaat dwars. De EU (of: de eurozone) heeft geen eigen budget en mag dat niet via belastingheffing creëren.
  3. Wat nu? Terug naar een soeverein Frankrijk? Nee, Frankrijk zou een quantité négligeable zijn ten opzichte van de economische grootmachten van de 21e eeuw. Kleine stapjes dan maar naar een Europese economische overheid? Dat is geen optie voor Parijse intellectuelen. Continue reading

Assad van Syrië: van Salonfähig naar Crimineel

Het is 1946.
Syrië is de spil in een concurrentiestrijd tussen de koloniale machten Frankrijk en Engeland. Beide landen hebben elkaar nooit helemaal vertrouwd. Recent, nog tijdens de Tweede Wereldoorlog, is het gevecht om invloed achter de schermen geëscaleerd. De Jordaanse koning Abdullah en de Engelsen willen een “Greater Syria” onder Abdullah. De Engelsen hebben een nog verder reikende visie op Greater Syrië. Dat moet gaan bestaan uit Palestina, Libanon, Transjordanië en Syrië, over een paar jaar onder te brengen in een federatie met Irak. Helaas: Frankrijk en de Verenigde Staten liggen dwars. Continue reading

Obama in Israël: Onderhoudsbeurt voor een Vriendschap?

Morgen arriveert de Amerikaanse president in Israël. Zijn eerste bezoek aan een ander land in zijn tweede termijn. Het Witte Huis heeft de verwachtingen getemperd: de president zal geen voorstellen doen voor heropleving van het vredesproces. In Israëlische politieke kringen is het enthousiasme voor het bezoek gering. Maar beide landen beschikken over een apparaat voor public relations waar je U tegen zegt. Wij zullen dus wel een traan moeten wegpinken bij het bezoek van de president aan het Yad Vashem centrum. De meeste media schrijven over het bezoek als een soort routinematige onderhoudsbeurt in de relatie. Er was de laatste tijd wrijving maar in welke vriendschapsrelatie komt dat nooit voor? Niets nieuws onder de zon? Het lijkt mij onwaarschijnlijk. Continue reading

Paus Ratzinger was geen Twitteraar

Waar zijn de Nederlandse katholieken? Eerst treedt er een paus af, voor het eerst in 800 jaar of daaromtrent. Waarom? Wat is er precies aan de hand? Niets gehoord van katholieke “opinion leaders”. Daarna het gespannen afwachten of er al witte rook komt uit de kachel van de romeinse Curie. Geen commentaar van progressieve bisschoppen of van in “werkgemeenschappen” levende kritische katholieken. Ik moest mijn toevlucht zoeken in een Duitse krant om bijvoorbeeld een analyse te lezen van de rol achter de schermen van kardinaal Bertone. De Raspoetin van het Vatikaan. De man heeft een prachtige kop, helemaal passend bij die rol en bij zijn CV: de briljante en spijkerharde vijfde zoon van een boer uit Piemonte (mooie kazen en uitstekende wijn). Hij klom op als lid van de orde van Salesianen van Don Bosco. Dat klinkt als opstaan om half vijf zonder vloerverwarming. Continue reading

De Tweede Kamer als Konijn

Zonder instemming van de Tweede Kamer komt er in dit land geen begroting door. Deze waarheid is in het beton van ons staatsrecht gegoten. En in het bijna heilig ritueel van Prinsjesdag: de Koningin, de troon in de Gravenzaal, de hofdames, de geachte dames-Kamerleden met heel bijzondere hoeden (en de heren niet te vergeten) en de koets natuurlijk! Kortom ’s lands begroting, de staat van inkomsten en uitgaven wordt door Zijne Majesteits regering op de derde dinsdag in september aangeboden. “Zijne” majesteit, ja inderdaad, want deze column is niet alleen actueel maar hij loopt ook nog op de gebeurtenissen vooruit. September aanstaande is het zover want dan zal voor het eerst sinds de oprichting van het blad Ons Koningshuis en de Libelle en de Margriet een koning, dus niet de staatsrechtelijke Koning maar een mannelijke koning vanaf de troon in de Ridderzaal (of was het toch de Gravenzaal?) zijn gedachten voorlezen over het jaar 2014. Continue reading

Water in Jakarta

In deze tijd valt er veel regen op Java. In een arm land met overbevolking (op Java is die extreem) mag je dan problemen verwachten. In de afgelegen kustgebieden bijvoorbeeld, richting Surabaya in het oosten. Dat zou je verwachten. En niet in de zakenmetropool Jakarta, het hart en de bruisende hoofdstad van een van de economische tijgers van deze wereld, Indonesië. De realiteit is anders. Continue reading

Excuses voor de Loop van de Geschiedenis

De drieëntachtigjarige heer Noordi Pakoeningrat keek mij ernstig aan, met zijn rechteroog. Het linker was van glas of kunststof en was al lang geleden opgehouden deel te nemen aan welk gesprek over het verleden dan ook. Waar komt u vandaan? Hij vroeg het in onberispelijk Nederlands. Op het antwoord “Heemstede” (met de haastige aanvulling “bij Haarlem, vlak bij Amsterdam”) had hij met een in eerste instantie onbegrijpelijke afkorting gereageerd: “RCH”. En even later: “Heemstede is een voorstad van Haarlem; dat heeft Bos mij geleerd.” De Bosatlas, begreep ik. Een kwartier later bleek dat hij jarenlang op Voetbal International (“VI”) geabonneerd was geweest om zijn Nederlands bij te houden en omdat hij gek is op voetbal. Ook Bruintje Beer kende hij goed. Helaas had hij VI moeten opzeggen toen tien jaar geleden de rupiah aan een inflationaire glijvlucht begon die er toe heeft geleid dat men vandaag voor een fles Australische wijn van gemiddelde kwaliteit 300.000 rupiah betaalt. Hij vertelde dat hij voor Sparta was, al jarenlang, maar RCH (Racing Club Heemstede) kende hij ook. Hij las als hij de kans kreeg graag Nederlandse tijdschriften en ook Nederlandse boeken, met name over de laatste fase van de koloniale tijd, de tijd van zijn jeugd. Continue reading

De Trein Naar Djokjakarta

Op het station van Soerabaya ontstaat plotseling een enorm geschreeuw. Een menigte jongeren bedreigt een politieman die ondanks zijn indrukwekkende uniform, achteruit loopt met de woedende jongens vlak vóór zich. Omdraaien en weghollen was beter geweest, maar gezichtsverlies is iets dat hier ten alle tijden vermeden moet worden. De politiefunctionaris krijgt een harde klap op zijn hoofd door een brommerhelm die uit de menigte omhoog schiet en keihard neerkomt. Het tumult is weer snel voorbij. De wachtenden om ons heen keken zwijgend toe en reageren ook niet nadat de politieman en de menigte in tegenover gestelde richtingen zijn verdwenen. Wij zijn getuigen van iets dat in dit land niet lijkt te bestaan maar dat misschien toch dicht onder het oppervlak zit: woede en aantasting van overheidsgezag. Continue reading

Avond in Dubai

De nacht was een wonder want het was volle maan in een klaren, effen hemel over een klaar, effen water, het kanaal, en woestijnroze, vage verschieten. Volle maan is voor mij steeds de stemster tot wonder, volle maan bereidt mij steeds voor op vreemde dingen, die zouden kunnen gebeuren in betoovering van ziel en lichaam.” (Oostwaarts, 1924, Louis Couperus)

Dubai als zo’n schip in de nacht … Continue reading