Kunst staat voor moderniteit. Al sinds de romantiek. Kunst staat ook steeds meer voor het grote geld. Vooral het snelle geld van de financiële economie. Een individu koopt in deze tijd met kunst beschaving en respect. Een staat koopt met kunst vooral moderniteit. In elk geval het imago van (individuele) beschaving en van moderniteit. Moderniteit en geld zijn de twee obsessies van de staten op het Arabisch schiereilend. Continue reading
Author Archives: Jan Willem Schnerr
Bin Ghabaisha: de Edele Wilde
4WD ’s en kamelen. Toen Wilfred Thesiger van 1945 tot 1950 door de Rub al Khali trok verkeerden de woestijnnomaden daar nog in de middeleeuwen. Of beter wellicht: in de vroeg-Germaanse tijd als wij een vergelijking zoeken met onze (half-)nomadische voorvaderen. Stammencultuur, extreem eergevoel, absolute trouw, slaven, vee, vrouwen, ongevoeligheid voor pijn en dood. De enige link met de twintigste eeuw die Thesiger zich veroorloofde was zo te zien een fotoapparaat. Gelukkig. Anders hadden wij nooit kennis kunnen maken met de mooiste wilde die ik ooit op foto of film (zelfs Amerikaanse) ben tegen gekomen: Bin Ghabaisha. Thesiger zelf verwilderde tijdens de barre reis tot op zekere hoogte, wat onder andere blijkt uit de foto hieronder. “When in Rome, do as Romans do.” Continue reading
De Palestijnse Staat: Een Kerstoverweging
Nu de ondergang van de wereld gisteren niet is doorgegaan, gaan wij van Go East weer over tot de orde van de dag: het Heilige Land en de komende Wederkomst van de Messias. Wie heeft ook één moment kunnen denken dat een paar honderdduizend uitgestorven Maya’s het beter weten dan vijftig miljoen of daaromtrent, christelijke fundamentalisten in het moderne rationele Westen? Ik adviseer u dan ook om de metalen duikboot die u in uw tuin heeft laten bouwen weer af te breken, het materiaal als oud ijzer te verkopen en de opbrengst aan christenen voor Israël te doneren. Als verzekeringspolis voor de Jongste Dag en bovendien fiscaal aftrekbaar. Continue reading
Het Raadsel Roelof Kruisinga
Vorige week overleed de oud-politicus Roelof Kruisinga. Ik las in de NRC een flets in memoriam en ik voel de neiging om het zelf aan te vullen. Met het overlijden van Roelof Kruisinga verdwijnt waarschijnlijk een groot raadsel voorgoed in het graf. Continue reading
Walvis Gestrand; Houdt ons een Spiegel voor
De bultrug die strandde op de Razende Bol bij Texel had geen onheilvoller moment in het jaar kunnen kiezen om ons te confronteren met onze zwakheden en onzekerheden. Een week voor Kerstmis, terwijl de kale nog niet versierde boom in de weg staat (hadden wij niet toch een kleinere moeten nemen?), terwijl de discussie over kip, kalkoen of bio nog gevoerd moet worden en het weer buiten van een valium-achtige somberheid is boort een treurige, vochtige blik zich in onze ziel. Eén van de 60.000 bultruggen op deze wereld heeft een zandbank tussen Den Helder en Texel uitgekozen om zijn laatste adem uit te blazen. Continue reading
Ziekenhuiszorg: Overwinning van de Bureaucratie
De bureaucratisering van de ziekenhuiszorg in Nederland maakt goede vorderingen. Het tempo ligt hoog en het duurt niet lang meer of het land heeft een stuk of veertig mammoetziekenhuizen die elk monopolist zijn in een gebied met zo’n 400.000 inwoners. Dan kan de vlag uit. De liefhebbers van bureaucratische structuren en megaorganisaties zullen zich thuis voelen in het nieuwe “zorglandschap”. Continue reading
Erdogan: Brokkenpiloot?
In Istanboel-stad wonen bijna 11 miljoen mensen. Deze megapolis ligt als een inktvis met zijn armen langs het water, dat gezien vanaf het Topkapipaleis naar drie kanten uitwaaiert. Wij voeren jaren geleden over een van die wateren naar de Prinseneilanden. Die heten zo omdat prinsen die destijds aan het hof van de sultan in ongenade waren gevallen daarheen werden verbannen. Je vaart een uur lang dicht onder de kust waar je een van de armen van de inktvis ziet: een eindeloze zee van huizen en kantoren. Continue reading
Mursi: de Nieuwe Farao?
Mursi of Morsi, hoe heet ‘ie nou? De Europese pers moet nog een beetje warmdraaien met het nieuwe Egypte. In Duitsland kiezen ze voor “Mursi”. De NRC zegt “Morsi”. Ze zullen het wel aan een arabist hebben gevraagd. Ik kies voor de NRC: Morsi. Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg. Enfin, Morsi heeft plotseling de rechterlijke macht opzij gezet en de macht naar zich toegetrokken. Continue reading
Verkiezingen in Israël: een Nieuw Tijdperk
De verkiezingen in Israël in januari aanstaande luiden een nieuw tijdperk in. Waarom deze profetische uitspraak na een reis door het Heilige Land?
Iemand uit de pro-Palestina beweging die ik vertelde dat ik tien dagen “door Israël” zou gaan reizen, keek mij streng aan en vroeg “ga je naar “Israël” of ga je naar “Palestina?””. Het politiek correcte antwoord zou zijn geweest: “Ik ga zowel naar Israël binnen de grenzen van 1967 als naar de bezette gebieden die de Palestijnse staat moeten gaan vormen”. Het echte antwoord doet er niet meer toe. Israël-Palestina is zo langzamerhand één land dat zich uitstrekt van de stranden van Tel Aviv tot het riviertje de Jordaan. Van de Middellandse Zee tot de grens met Jordanië. Ben ik dus een zionist? Niet bepaald. Maar tien dagen verblijf in dit land, volgepropt met gesprekken met tientallen Palestijnen en joodse Israëliërs maken een ding duidelijk: in het Midden-Oosten is met actieve steun van de Verenigde Staten en Europese landen een bizarre apartheidsstaat ontstaan, die anders dan Zuid-Afrika destijds niet aan zijn eigen gewicht zal bezwijken. Continue reading
Gaza
Wel of geen staakt-het-vuren in Gaza? De kolonist die wij vanmiddag spraken in het Etzion “settlementbloc” hoopt van niet. “Israël is in groot gevaar, etc.” Zijn argumentatie was dermate ver verwijderd van wat in beschaafde landen tot bespreekbare standpunten wordt gerekend dat het geen zin heeft die hier te herhalen en tegen te spreken. Hij maakte wel een interessante opmerking: het Israëlische leger moest de “Philadelphia-corridor” innemen en bezet houden. Die corridor ligt aan de Egyptische kant van Gaza en het zou betekenen dat de relatie tussen Egypte en Israël duurzaam verslechterd. Het grondoffensief dat daarvoor nodig is (“wij moeten van huis tot huis gaan”) sprak hem wel aan. Deze kolonist is niet van de ergste soort. Maar massamoord is voor hem hooguit een PR probleem. Continue reading