Engeland. Lezend in ‘Een klein eiland’ van Bill Bryson, denkend aan de ‘Brexit’

Al zeker tien jaar neem ik mij niet meer voor om volgend jaar echt weer eens naar Engeland te gaan. De herinnering aan die B&B kamertjes met kranen die zo dicht tegen een eeuwenoude wasbak waren gemonteerd dat wij alleen onze vingertoppen konden bevochtigen, die waren mij ooit dierbaar en de reden om de vijftien jaren daarvoor, terugkerend uit een warm Italië telkens tegen mijzelf te zeggen: volgend jaar gaan wij toch echt weer een keer naar Engeland. Dat restaurant waar om ons heen twintig lege tafeltjes stonden en uitgerekend dat van ons een kort pootje had en waar wij uit pure beleefdheid niet meteen naar een andere tafel liepen maar de dienster vriendelijk vroegen of wij dáár mochten gaan zitten en ik, toen zij mij zwijgend bleef aankijken, ter verduidelijking aarzelend het tafelblad zachtjes op en neer bewoog waarop zij mij vernietigend aankeek en zei: “It won ’t hob!” en wegliep. De herinnering aan dat poppenhuisje met die oude dame die toen wij beneden kwamen het ontbijt al had klaargezet en mij stomverbaasd aankeek toen ik vroeg of zij mij kon vertellen waar het stopcontact zat om mij te kunnen scheren. In ons kamertje boven bedoelde ik. Staande in haar eigen huiskamer begon zij zoekend rond te kijken ook tussen de plastic plantjes en het namaak porcelein. Samen hebben wij zelfs de ontbijttafel wat verschoven zodat wij een verborgen hoek konden inspecteren. Ik klampte mij vast aan de gedachte dat ik haar nooit meer terug zou zien. Het was een ander universum, Engeland. Het lijkt zo dichtbij, vanuit Noord-Frankrijk kon je het zien liggen.

Continue reading

Staat en markt, een toekomst met concurrerende machtsblokken?

De scheidslijnen in de globale economie worden steeds meer zichtbaar. De concurrentie tussen de drie grote machtsblokken, de VS, Europa en China neemt toe. De gezamenlijke ideologische basis van de VS en Europa – het neoliberale model – wekt niet de indruk in een terminale fase te zijn beland, maar desondanks groeien de belangen van beide continenten uit elkaar. Trump is daarvan niet de oorzaak, maar een symptoom.

Continue reading

“Victor Orban krijgt oorvijg.” “Hongarije voor straf in de hoek.” Ok, even terug naar de echte wereld

Politiek wordt gepersonaliseerd: Rusland is Poetin, liefst met ontbloot bovenlijf. Amerika is Trump, ‘grab them by the pussy’. Turkije is Erdogan, ‘de wereld is tegen ons’. Is Orban Hongarije? Even terug naar het land zelf.

Continue reading

Europa, het normenparadijs

De Europese Unie is een zeer ijverig producent van normen die het economisch verkeer reguleren. In het verleden ging het om technische harmonisatie en geleidelijk ook normen op het gebied van veiligheid en gezondheid. Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw nam normering op boven-nationale, Europese schaal zijn grote vlucht. Het gaat nu om een markt van veel meer dan 500 miljoen mensen, inclusief landen als Noorwegen, Zwitserland en verschillende toetredingskandidaten. Veel ruimer, gevarieerder en strategisch belangrijker is inmiddels de voorthollende normering – ruimer geformuleerd: grensbepaling door overheden – van het economisch leven op terreinen waar normatieve opvattingen van ethisch-politieke aard doorslaggevend zijn, zoals milieu en privacy.

Continue reading

Trump en de landverraders

Een paar dagen geleden brak een rel uit over sabotage door het ambtelijk apparaat in Washington. Medewerkers zouden er alles aan doen om de huidige ‘incapabele’ president van de VS van zijn meest onverantwoordelijke besluiten af te houden. Tot en met het weggrissen van stukken van zijn bureau vóór ‘the Donald’ er zijn handtekening onder kan zetten. De New York Times kreeg hierover een anonieme brief – vrijwel zeker vanuit het Witte Huis – toegespeeld. Trump klom in de hoogste boom: landverraad! De media berichten dagelijks over de laatste details. Zoals zo vaak in het Trump tijdperk gaan de werkelijk belangrijke ontwikkelingen schuil achter het spektakel van de dag.

Continue reading

Syrië van oorlog naar wederopbouw?

Geen vrede zonder Idlib

Rusland is er bijna in geslaagd om de burgeroorlog in Syrië te beëindigen. Er zijn nog wel enkele obstakels. De stad Idlib is nog in handen van rebellen, onder wie de IS-tak ‘Al-Nusra’ de feitelijke macht heeft. Deze fanatieke groep zal zich niet overgeven en houdt in en rond Idlib meer dan twee miljoen mensen in gijzeling. Militair is Idlib geen onoverkomelijk probleem voor Moskou en Assad’s leger maar een conventionele aanval loopt vrijwel zeker uit op een bloedbad. De Syrische leiders hebben eerder laten zien dat dat geen probleem voor hen is. De Russen vrezen echter een pr-catastrofe die de VS in de kaart zou spelen en de Europeanen zou verhinderen om mee te doen aan de wederopbouw van het verwoeste land.

Continue reading

Trump op reis III. Merkel emancipeert en zegt dat hardop, voor het eerst

De sfinx van Berlijn spreekt

De kop boven het voorpagina artikel van de Frankfurter Allgemeine Zeitung vanochtend: Merkel: Wir Europäer müssen unser Schicksal in die eigene Hand nehmen. Zij zei dat op een verkiezingsbijeenkomst in Beieren, in reactie op het optreden van Trump de dagen ervoor. Die Zeiten, in denen wir uns auf andere völlig verlassen konnten, die sind ein Stück vorbei. Das habe ich in den letzten Tagen erlebt. Jürgen Hardt, coördinator van de Duitse regering voor de transatlantische betrekkingen, deed het vanmorgen in “Die Welt” nog een dunnetjes over. Dit is leiderschap. De kleinere landen zullen volgen.

Continue reading

Trump op reis II. Leiderschap in strijd tussen Goed en Kwaad

Jan W. Schnerr, 23 mei 2017

Op weg naar de 21e eeuw

Trump verliet zondagavond het Arabisch Schiereiland op weg naar de volgende democratie, Israël. Een paar dingen vielen op.

  1. De Amerikaanse missie aan de wereld is kennelijk niet meer ‘het brengen van vrijheid en democratie’. Trump bouwt in zijn toespraak tot de leiders van moslimstaten voort op een fundamenteler element van de Amerikaanse cultuur: de strijd tussen goed en kwaad. Het idee van een missie blijft. Continue reading

Trump op reis I

Jan W. Schnerr, 21 mei 2017

Plaatsvervangende schaamte

Ik zag het filmpje op een Amerikaanse site: Trump daalt de vliegtuigtrap af met naast hem Melanie, zijn vrouw. Je weet dat rechts onder, nog net niet in beeld de oude Saoedische koning komt aanstrompelen om het paar te begroeten. En? Wat flitst er door je hoofd? ‘Laat ze allebei doodvallen, deze twee compagnons bij de massamoord op de bevolking van Jemen’? Nee, gedachteflitsen werken autonoom. ‘Als er maar niet iets extreem pijnlijks gebeurt!’ Een lomperik waar je in de kroeg nog niet naast zou willen zitten maar die op dit moment president van de Verenigde Staten is, ontmoet het hoofd van een staat met een middeleeuwse nomaden cultuur met dito religieuze opvattingen. Maar er gebeurde gelukkig niets bijzonders, men gaf elkaar een hand. Een dag later was er voor meer dan honderd miljard aan wapens verkocht. In tien jaar oplopend tot 350 miljard. Continue reading